Prawo
Dura lex, sed lex
ADR (fr. L’ Accord européen relatif au transport international des marchandises Dangereuses par Route) – międzynarodowa konwencja dotycząca drogowego przewozu towarów i ładunków niebezpiecznych, sporządzona w Genewie 30 września 1957 r. i podpisana pierwotnie przez 9 państw. Spisana w językach miarodajnych angielskim i francuskim (art. 17), depozytariuszem jest Sekretarz Generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych (art. 17), spory, których nie rozwiązano w drodze rokowań, powinien rozstrzygnąć arbitraż międzynarodowy, o ile strony w ciągu 3 miesięcy nie uzgodnią wyboru arbitra, mogą o jego wyznaczenie zwrócić się do depozytariusza (art. 11). Przepisy umowy ADR są nowelizowane w cyklu dwuletnim. W 2025 roku umowa obowiązywała w 55 krajach.
Do września 2025 do umowy ADR przystąpiły następujące kraje:
Albania, Andora, Armenia, Austria, Azerbejdżan, Belgia, Białoruś, Bośnia i Hercegowina, Bułgaria, Chorwacja, Cypr, Czarnogóra, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Gruzja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Islandia, Kazachstan, Kirgistan, Liechtenstein, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Macedonia, Malta, Maroko, Mołdawia, Niemcy, Norwegia, Nigeria, Polska (akcesja 6 maja 1975), Portugalia, Rosja, Rumunia, San Marino, Serbia, Słowacja, Słowenia, Szwajcaria, Szwecja, Tadżykistan, Tunezja, Turcja, Uganda, Ukraina, Uzbekistan, Węgry, Wielka Brytania, Włochy.
Od 2003 roku każde przedsiębiorstwo związane z transportem drogowym towarów niebezpiecznych (przewoźnik, firma odbierająca i wysyłająca towary niebezpieczne) zobowiązane jest do współpracy z doradcą ds. bezpieczeństwa („doradcą ADR”), którego zadaniem jest pomoc w realizacji wymagań nałożonych przez konwencję, sporządzanie obowiązkowych sprawozdań rocznych, oraz wprowadzanie odpowiednich procedur i instrukcji bezpieczeństwa.
W transporcie drogowym w krajach objętych umową ADR pojazdy przewożące substancje niebezpieczne powinny być oznakowane znormalizowanymi tablicami ADR.
Zgodnie z definicją Umowy ADR, „towary niebezpieczne” to materiały i przedmioty, których przewóz jest zabroniony lub dopuszczony wyłącznie na warunkach podanych w ADR. Można je przewozić w sztukach przesyłki, luzem oraz w cysternach. Towary niebezpieczne mogą przyjmować postać stałą (jako materiały sypkie,granulowane, pastowate), ciekłą i gazową.
W Polsce wymogiem prawnym jest Ustawa o przewozie towarów niebezpiecznych z dnia 19 sierpnia 2011 r.
Akty prawne
Kary za naruszenia
Niewyznaczenie Doradcy DGSA – 5.000 PLN,
Nie przesłanie w ustawowym terminie rocznego sprawozdania z działalności uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych :
1. jeżeli nie upłynęło 14 dni – 200 PLN
2. upłynęło co najmniej 14 dni – 2.000 PLN
3. upłynęło co najmniej 3 miesiące – 5.000 PLN,
Niesporządzenie lub sporządzenie niezgodne z wymaganiami planu ochrony/planu zapewnienia bezpieczeństwa – 5.000 PLN,
Nieprzeszkolenie osób wykonujących czynności związane z przewozem towaru niebezpiecznego, zatrudnionego przez uczestnika przewozu towarów – 2.000 PLN.
Uczestnicy przewozu – schemat
WYKAZ TOWARÓW NIEBEZPIECZNYCH DYŻEGO RYZYKA
Możliwość załadunku razem towarów niebezpiecznych wszystkich klas
Bezpieczeństwo zaczyna się od właściwych decyzji